Wat betekent KAM en wat doet een KAM-coördinator?

De inhoud van dit blog is gecheckt door trainer Ilse Jansen

Een KAM-coördinator of KAM-functionaris speelt een belangrijke rol binnen bedrijven als het gaat om Kwaliteit, Arbo en Milieu (KAM).

Maar wat betekent KAM eigenlijk? En waarom is het zo belangrijk om een duidelijke KAM-afdeling en bijvoorbeeld een milieucoördinator binnen je organisatie te hebben? In dit blog lees je alles over de betekenis van KAM, de verantwoordelijkheden van een KAM-coördinator en hoe KAM bijdraagt aan veilig en duurzaam ondernemen.

Waar staat KAM voor en wat is de betekenis van KAM?

KAM staat voor Kwaliteit, Arbeidsomstandigheden en Milieu. Simpel gezegd gaat KAM over goed, veilig en verantwoord werken. Een organisatie kijkt daarbij niet alleen naar de kwaliteit van het werk, maar ook naar de veiligheid en gezondheid van medewerkers en de impact op het milieu. Het doel? Risico’s verkleinen, problemen voorkomen en steeds blijven verbeteren.

Binnen een organisatie ligt de verantwoordelijkheid vaak bij een KAM-afdeling, KAM-functionaris of milieucoördinator. Zij zorgen ervoor dat afspraken niet alleen op papier staan, maar ook in de praktijk worden toegepast.

KAM hangt vaak samen met certificeringen zoals ISO 9001 voor kwaliteit, ISO 14001 voor milieu en VCA voor veiligheid. Deze normen helpen organisaties om gestructureerd te werken en te voldoen aan wet- en regelgeving en aan de eisen die klanten stellen.

Om deze functie goed uit te kunnen voeren, is kennis nodig van onder andere wet- en regelgeving, risico’s, managementsystemen en het verbeteren van bedrijfsprocessen. In de KAM-coördinator opleiding leer je hoe je deze kennis vertaalt naar een praktisch en effectief KAM-beleid binnen de organisatie.

Wat is KAM?

Zoals gezegd staat KAM voor Kwaliteit, Arbo en Milieu. Elk bedrijf moet hier rekening mee houden. Alles rondom KAM ligt vast in het KAM-beleid en wordt bijgehouden in het KAM-managementsysteem. Dit systeem geeft inzicht in alle processen en afspraken die er zijn. In de risico’s en kansen, maar ook de regels en normen.

Een goed KAM-systeem helpt bedrijven bij het voldoen aan kwaliteitseisen, arbovoorschriften en milieuregelgeving.

De 3 onderdelen van KAM

#1 Kwaliteit 

Als bedrijf ga je voor kwaliteit. Hoge kwaliteit zorgt voor tevreden klanten, en voor nieuwe klanten. Om de kwaliteit van je product of dienst te waarborgen, voer je kwaliteitszorg uit. Je bekijkt alle processen. Wat gaat goed, en wat kan beter? Wat zijn marktontwikkelingen en technische ontwikkelingen?

Al deze informatie gebruik je om processen te optimaliseren en je product of dienst te verbeteren. Maar zonder de mensen op de werkvloer, kom je nergens. En dat brengt ons bij de A van KAM.

#2 Arbo 

Je medewerkers zijn waardevol. En daar moet je goed voor zorgen. Ze moeten veilig en gezond kunnen werken. Je moet je daarom aan regels en wetten houden, beschreven in de Arbowet. Hierin staat bijvoorbeeld dat de RI&E verplicht is. Met een RI&E breng je alle arbeidsrisico’s in kaart. Zodat je gezondheidsklachten en ongevallen zoveel mogelijk voorkomt. Je leest er meer over op www.arboportaal.nl 

#3 Milieu 

De derde letter, de M van Milieu, is steeds belangrijker. ’Groene’ producten of diensten zijn inmiddels de norm. Binnen KAM houd je je bezig met het zo klein mogelijk houden van jullie ecologische voetafdruk. Denk aan vragen als:

• Welke invloed heeft jullie organisatie op het klimaat?
• Wat is bijvoorbeeld de C02 uitstoot?
• Hoe is het gas- en elektraverbruik?
• Hoe gaan jullie om met gevaarlijke stoffen? En hoe doen jullie toeleveranciers dat?
• Wat kunnen jullie doen, om de invloed op het klimaat zo klein mogelijk te houden?  

Waarom is KAM belangrijk?  

Het belangrijkste doel van elke organisatie is een tevreden klant. Want tevreden klanten blijven klant, en zorgen voor groei. Een goed KAM-beleid helpt hierbij. Het geeft inzicht in afspraken, processen, risico’s én kansen, en wet- en regelgeving. Daardoor kun je de organisatie beter sturen.

Daarnaast zorgt het voor duidelijkheid en helderheid. Door met z’n allen aan KAM te werken, groeit het kwaliteitsbewustzijn. Iedereen weet waar hij of zij aan toe is. KAM zorgt heel kort gezegd voor:

• Een beter eindproduct of dienst
• Hogere klanttevredenheid
• Tevreden medewerkers
• Minder risico’s
• Een hogere productiviteit
• Betere naleving van wet- en regelgeving

Ook voor het aantrekken van personeel of het voldoen aan wet- en regelgeving is een goede KAM-afdeling cruciaal. Denk aan de inzet van een KAM-functionaris of een gespecialiseerde milieucoördinator die de juiste certificeringen en controles borgt.

De rol van een KAM-coördinator

Als KAM-coördinator ben je continu bezig met het verbeteren van de organisatie op het gebied van Kwaliteit, Arbo en Milieu. Jij stelt KAM-beleid op en zorgt voor de implementatie ervan. Je bent een adviseur/sparringpartner van het management. Met jouw input kan het management de organisatie bijsturen.

Als KAM-coördinator kun je te maken krijgen met de volgende vragen: 

• Hoe zitten bedrijfsprocessen in elkaar? 
• Wat kan er beter? 
• Wat zijn de risico’s? 
• Voldoen de producten en diensten aan de kwaliteitseisen? 
• Zijn alle werkprocessen veilig? 
• Hoe kun je milieuvriendelijker werken als bedrijf

Het beantwoorden van deze vragen doe je niet alleen. Je krijgt hierbij hulp van je collega’s en het management. Maar ook van externe professionals, zoals de bedrijfsarts of een arbodeskundige. En ook klanten denken met je mee. Als KAM-coördinator ben je hierin de spin in het web! 

Wat doet een KAM-coördinator of KAM-functionaris in de praktijk?

Een KAM-coördinator beheert en bewaakt processen rond Kwaliteit, Arbo en Milieu. Taken omvatten risicoanalyses, audits, naleving van wet- en regelgeving, verbeteren van werkprocessen en begeleiden van certificeringen zoals ISO 9001, ISO 14001 en VCA. Doel is veiligheid, duurzaamheid en kwaliteit borgen.

Kort gezegd is dit een aantal van je taken: 

•  Analyseren en signaleren van risico’s. 
•  Opstellen van verbeterplannen. 
•  Het doen van Kwaliteitscontroles. 
•  Uitvoeren van RI&E’s, de Risico-Inventarisatie & -Evaluatie. 
•  Verkrijgen van ISO-certificeringen & contact onderhouden. 
•  Het maken van KAM-beleid. 
•  Uitvoeren (of laten uitvoeren) van interne en externe audits. 
•  Het KAM-managementsysteem bijhouden.
•  Medewerkers en collega’s betrekken in het KAM-beleid. 
•  Coachen van KAM-medewerkers. 
•  Adviseren van en sparren met het managementteam. 

Hoe ziet de werkdag van een KAM-coördinator eruit? 

Een typische werkdag begint met een ronde door het bedrijf om zichtbaar te zijn voor collega’s en om input te verzamelen. Zijn er dingen die beter kunnen? Zijn er incidenten geweest? Soms maak je een foto van een gevaarlijke situatie op de werkvloer, om die later te bespreken met de leidinggevende.  

1. Aan de slag met je actielijst 

Daarna kruip je achter de computer, en ga je aan de slag met de actielijst. Hierop staan allerlei acties die voortkomen uit audits, de RI&E, evaluaties, het klachtenregisters, het management of sales. Vervolgens analyseer je dit waaruit actiepunten komen. 

2. ISO-norm vertalen naar de praktijk 

Zijn jullie gecertificeerd? Dan ken je de regels van de norm. Je weet waar jullie aan moeten voldoen. Bij controle (audits) laat je zien hoe jullie werken, en hoe je alles borgt. Ook belangrijk: je vertaalt de norm naar de praktijk. Wat betekent de inhoud van de norm voor de werkvloer? Dat moet voor iedereen begrijpelijk zijn.  

3. Je kennis up-to-date houden 

Om bij te blijven, check je regelmatig het nieuws. Je bent op de hoogte van wetswijzigingen, en weet wat die betekenen voor jullie organisatie. Als lid van de KAM-klankbordgroep deel jij je kennis en ervaring met andere KAM-coördinatoren. 

4. KAM doe je samen! 

Het mooie van het werken als KAM-coördinator, is dat je contact hebt met iedereen op de werkvloer. Van chauffeurs tot expeditiemedewerkers en van directie tot schoonmaak. KAM doe je echt sámen!  

De competenties van een KAM-coördinator 

Als KAM-coördinator heb je veel verantwoordelijkheid. Je hebt een groot risicogevoel, en veiligheid staat bij jou voorop. Maar er zijn meer vaardigheden die je als KAM-coördinator nodig hebt: 

• Je kunt zelfstandig werken. 
• Je weet anderen te motiveren en te activeren. 
• Je hebt goede communicatie-skills. 
• Je bent analytisch, en gaat graag op onderzoek uit. 
• Je bent zelfverzekerd, en gaat altijd voor win-win. 

Hoe word je KAM-coördinator? 

Er is niet één vaste route om KAM-coördinator te worden. Veel KAM-coördinatoren groeien vanuit een functie in kwaliteit, veiligheid, arbo of milieu door naar deze rol. Anderen starten na het volgen van relevante trainingen of cursussen. Welke achtergrond je nodig hebt, hangt af van de organisatie en van de onderwerpen waarvoor je als KAM-coördinator verantwoordelijk bent.

Welke kennis heb je nodig als KAM-coördinator?

Als KAM-coördinator heb je kennis nodig van kwaliteit, arbeidsomstandigheden, veiligheid en milieu. Daarnaast is kennis van wet- en regelgeving, risicoanalyse en managementsystemen zoals ISO 9001, ISO 14001 en VCA belangrijk. Ook moet je weten hoe je KAM-beleid opstelt, uitvoert en verbetert.

Heb je een diploma nodig om KAM-coördinator te worden?

Een KAM-opleiding is niet verplicht. Sommige KAM-coördinatoren kiezen voor kwaliteitstrainingen als ISO 9001 of Interne Audit. Andere KAM’ers volgen de opleiding tot Middelbare Veiligheidskundige. Bijvoorbeeld als veiligheid een heel groot onderdeel van het werk is. 

Wat verdient een KAM-coördinator?

Een KAM-coördinator verdient gemiddeld €3.200,- tot €5.500,- bruto per maand. Het salaris hangt onder andere af van je werkervaring, opleidingsniveau, verantwoordelijkheden en de sector waarin je werkt. Een ervaren KAM-coördinator of KAM-manager verdient doorgaans meer dan iemand die net in de functie begint. Bron: Nationale Beroepengids en Loonwijzer 2024.

Waar werken KAM-coördinatoren? 

KAM-coördinatoren zie je terug in zowel kleine als grote organisaties. Iedere organisatie heeft namelijk te maken met kwaliteit, arbo en milieu. Hieronder zie je wat de verschillen zijn tussen KAM-coördinatoren in grote organisaties en kleine organisaties. 

1. KAM-coördinator in een kleine organisatie 

In kleine organisaties is KAM vaak een extra taak naast het gewone werk. Het nadeel hiervan is dat er soms te weinig tijd wordt besteed aan taken rondom KAM. Bij middelgrote organisaties zie je vaak een fulltime KAM-coördinator die verantwoordelijk is voor alle taken rondom kwaliteit, arbeid en milieu. Het voordeel hiervan is dat iedereen in de organisatie weet waar je terecht kan als je vragen hebt rondom KAM. 

2. KAM-coördinator in een grote organisatie 

Grote bedrijven, of bedrijven waar relatief veel hoge risico’s zijn, hebben een KAM-afdeling. Er zijn verschillende specialisten. Eén voor Kwaliteit, één voor Arbo en één voor Milieu. Daarbinnen zijn ook nog specialisaties mogelijk. Hierdoor worden alle aspecten zorgvuldig behandeld. 

Wat is een KAM-manager?

Een KAM-manager ontwikkelt en stuurt beleid op het gebied van Kwaliteit, Arbeidsomstandigheden en Milieu. Hij of zij bewaakt wet- en regelgeving, initieert verbetertrajecten, leidt audits en stuurt KAM-teams aan. Doel: duurzame, veilige en kwalitatieve bedrijfsvoering.

Wat is het verschil tussen een KAM-manager en een KAM-coördinator?

Een KAM-manager stuurt het gehele KAM-beleid aan en heeft strategische verantwoordelijkheid, inclusief budgetbeheer en leidinggeven. Een KAM-coördinator voert operationele taken uit, zoals audits en rapportages. De manager bepaalt beleid; de coördinator implementeert het. Hiërarchisch staat de manager doorgaans boven de coördinator.

De rol van een KAM-coördinator of milieucoördinator in jouw organisatie

Of je nu een grote of kleine organisatie hebt: een goede KAM-coördinator, milieucoördinator of KAM-functionaris helpt bij het opzetten van een veilige werkomgeving en het voldoen aan wet- en regelgeving. Door een professionele KAM-afdeling in te richten en duidelijke verantwoordelijkheden te geven aan een KAM-functionaris, vergroot je de kwaliteit, veiligheid en duurzaamheid binnen je organisatie.

Wordt KAM-coördinator met V-Kam Education 

Lijkt de functie KAM-coördinator jou wel wat en wil je meer informatie? Bekijk dan onze KAM-coördinator opleiding of neem contact op met onze opleidingsexperts. Zij beantwoorden graag al jouw vragen, zodat jij de juiste opleiding kiest.