Wat is een preventiemedewerker?

Een preventiemedewerker is een medewerker die helpt om veilig en gezond werken binnen een organisatie te verbeteren. Volgens de Arbowet is iedere werkgever verplicht om minimaal één preventiemedewerker aan te wijzen. Bij organisaties met maximaal 25 werknemers mag de werkgever deze rol zelf vervullen.

Maar waarom is een preventiemedewerker eigenlijk nodig? Je kunt de veiligheid op de werkvloer toch ook zelf in de gaten houden?

Een preventiemedewerker doet meer dan dat. Die helpt om risico’s te herkennen, ongevallen te voorkomen en de arbeidsomstandigheden te verbeteren. Met kennis van Arbo-zaken én oog voor wat er dagelijks op de werkvloer gebeurt.

^{De inhoud van dit blog is gecheckt door trainer Ilse Jansen}

Wat doet een preventiemedewerker?

Als preventiemedewerker adviseer je de werkgever op het gebied van veiligheid en preventie. Je brengt de arbeidsrisico’s inzichtelijk (RI&E). En dat helpt weer om verzuim en arbeidsongevallen te voorkomen.

Daarnaast kunnen medewerkers bij je terecht met hun Arbovragen. Je moet dus weten wat er op de werkvloer gebeurt. Welke eventuele risico’s zijn er? Welke problemen of vragen hebben medewerkers? En welke preventieve maatregelen zijn er?

Elke medewerker mag door de werkgever -en in overleg met het personeel- preventiemedewerker worden. Er is wel een voorwaarde: je hebt de kennis en ervaring om de preventietaken goed uit te voeren.

Wat zijn de drie wettelijke taken van een preventiemedewerker?

Volgens de Arbowet heeft een preventiemedewerker drie wettelijke taken:

1. Meewerken aan het opstellen en uitvoeren van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E).
2. Adviseren van en samenwerken met de ondernemingsraad (OR), personeelsvertegenwoordiging (PVT), bedrijfsarts en andere arbodeskundigen.
3. Meewerken aan het uitvoeren van maatregelen die bijdragen aan een veilige en gezonde werkomgeving.

Je dagelijkse werkzaamheden zijn bijvoorbeeld:

• (mee)werken aan de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E),
• het Plan van Aanpak (PVA) maken,
• het registreren en onderzoeken van ongevallen,
• ongevraagd advies geven,
• samenwerken met de bedrijfsarts arbodienst en overige Arbo gerelateerde organisaties én…
• klaarstaan voor de medewerkers die allerlei Arbovragen stellen.

Vaak doe je dit naast het gewone werk. Je krijgt hier dan uren voor. In grote bedrijven is het een fulltime functie.

Wat is het verschil tussen een preventiemedewerker en een BHV’er?

Een preventiemedewerker richt zich op het voorkomen van arbeidsrisico’s via RI&E, advies en beleid; een BHV’er (bedrijfshulpverlener) handelt juist bij incidenten, zoals brand, ontruiming of eerste hulp. Preventie = voorbereidende maatregelen; BHV = optreden bij noodsituaties. Beide zijn wettelijk verplicht.

Wat wordt er verwacht van een Preventiemedewerker?

Als preventiemedewerker hoor en zie je veel. Daar moet je mee om kunnen gaan. Maar er zijn meer vaardigheden die je nodig hebt. Zoals…

• duidelijk en goed communiceren,
• mensen overtuigen,
• advies geven, en dit ook durven,
• zelfstandig en onafhankelijk werken,
• prioriteiten stellen,
• samenwerken, want preventie doe je niet alleen.

Wat heeft een preventiemedewerker nodig om taken uit te kunnen voeren?

Simpel gezegd: voldoende tijd, kennis en ervaring. Je hebt tijd nodig om zaken bespreekbaar te maken en op te pakken. De kennis die je nodig hebt, is grotendeels afhankelijk van de risico’s binnen je bedrijf.

Een basiscursus tot preventiemedewerker is een goede start, maar het kan zijn dat je in jouw organisatie te maken hebt met specifieke risico’s als werken met gevaarlijke stoffen of veel fysieke belasting bij de medewerkers. Dan is het aan te raden om je ook hierin te verdiepen.

Daarnaast werk je als preventiemedewerker veel samen met andere gesprekspartners. Het is slim om ook je communicatievaardigheden te ontwikkelen, zodat je je advies goed over kunt brengen in de organisatie. Je moet iemand immers wel kunnen overtuigen om een bepaald budget vrij te maken voor de gewenste aanpassingen.

Is een preventiemedewerker verplicht?

Misschien is dit wel de meest gestelde vraag over de preventiemedewerker. Het antwoord is: ja. Op grond van artikel 13 van de Arbowet moet elk bedrijf tenminste één preventiemedewerker in dienst hebben.

Minder dan 25 medewerkers?

Ook bij kleinere bedrijven – met maximaal 25 werknemers – is een preventiemedewerker verplicht. Wel mag de eigenaar van een klein bedrijf zelf de rol van preventiemedewerker op zich nemen.

Hoeveel preventiemedewerkers zijn er nodig in een bedrijf?

Op deze vraag hebben we geen hapklaar antwoord voor je. Hoeveel preventiemedewerkers je nodig hebt per bedrijf, is namelijk afhankelijk van het type organisatie, de grootte en de eventuele risico’s die er gelden bij jou op de werkvloer.

De Arbowet (Artikel 13 lid 4) heeft het niet over getallen, maar schrijft voor dat er voldoende preventiemedewerkers (én beschikbare tijd) moeten zijn om aan een veilige en gezonde werkplek te kunnen werken.

Hoeveel tijd en geld heeft een preventiemedewerker nodig?

Tsja, dat is een lastige. In de Arbowet staat niet hoeveel tijd je aan je taken moet besteden. En dat is ook wel logisch.

Waarom? Omdat het aantal uren afhankelijk is van het aantal risico’s in het bedrijf. En de ernst van de risico’s. Medewerkers in een technische werkplaats lopen bijvoorbeeld meer en grotere risico’s dan medewerkers achter een bureau.

Wat er uit een RI&E (Risico Inventarisatie & Evaluatie) komt, bepaalt voor een groot deel de hoeveelheid tijd die nodig is.

Hoeveel uur werkt een preventiemedewerker?

Het aantal uur dat een preventiemedewerker moet werken is ook niet wettelijk vastgelegd. Zoals gezegd hangt het af van de bedrijfsgrootte en risicoklasse. In kleine bedrijven is vaan paar uur per week genoeg; in grotere of risicovolle organisaties is het vaak een parttime of fulltime functie.

Wat is het salaris van een preventiemedewerker?

Het salaris van een preventiemedewerker hangt af van de functie, ervaring, sector en verantwoordelijkheden. Vaak vervult iemand de rol van preventiemedewerker naast zijn of haar bestaande werkzaamheden. Er is daarom geen vast salaris voor deze rol.

Volgens Nationale Vacaturebank ligt het gemiddelde salaris voor een functie als preventiemedewerker rond € 3.706 bruto per maand (2026). Wanneer je preventiemedewerker bent naast je huidige functie, betekent dit niet automatisch dat je extra salaris ontvangt. Eventuele aanvullende beloning hangt af van de afspraken met je werkgever.

Bron: Nationale Vacaturebank

Waar moet je als preventiemedewerker goed op letten?

Er zijn heel wat zaken waar je op moet letten, maar we pikken er een paar belangrijke uit:

• Wanneer je preventiemedewerker bent, is het heel belangrijk dat je je kennis op peil houdt. Weet wat er speelt op Arbo-gebied!
• Zorg ervoor dat je de tijd krijgt (en neemt!) voor je preventietaken. Is dat lastig? Blok dan tijd in je agenda.
• Je werkt zelfstandig en onafhankelijk. Je hebt benadelingsbescherming. Dat betekent dat je werkgever je niet vanwege je functie mag benadelen.
• Let erop dat in de RI&E duidelijk moet staan hoe medewerkers contact met je op kunnen nemen.
• Geef je een advies aan de OR of personeelsvertegenwoordiging (PVT)? Dan moet hiervan een kopie naar je werkgever.

Kan een preventiemedewerker ook KAM-coördinator zijn?

De functie als preventiemedewerker is, als daar genoeg tijd voor is, prima te combineren met de functie van een KAM-coördinator, V&G-functionaris of andere functies op het gebied van Arbo.

Je mag als preventiemedewerker een rol te spelen in de ondernemingsraad (OR) of personeelsvertegenwoordiging (PVT). Maar je moet als preventiemedewerker ook onafhankelijk, objectief en onpartijdig handelen. Dit maakt een OR of PVT-rol lastig te combineren.

Moet een preventiemedewerker ook een bhv-diploma hebben?

Als preventiemedewerker is het niet verplicht om ook een bhv-cursus te hebben gevolgd. Wel helpt kennis van bhv in het uitvoeren van de functie van de preventiemedewerker. Een overleg met de bhv-organisatie gaat namelijk gemakkelijker als je weet waar je het over heeft.

Welke opleiding heb je nodig voor preventiemedewerker?

Voor preventiemedewerker is geen wettelijk vastgelegde opleiding vereist. Maar een praktijkgerichte cursus helpt enorm om de functie goed uit te voeren. Je leert bijvoorbeeld over Arbowet, hoe je een RI&E maakt en over basisveiligheid.

Voor complexe organisaties wordt mbo+ werk- en denkniveau of aanvullende arbodeskundigheid geadviseerd.

Welk opleidingsniveau heeft een preventiemedewerker nodig?

Er worden geen eisen gesteld aan het opleidingsniveau van een preventiemedewerker. Wel staat er in de Arbowet beschreven dat je over voldoende kennis moet beschikken, om de taak als preventiemedewerker uit te kunnen voeren (zie volgende vraag).

Handige informatie voor de preventiemedewerker

• Arboportaal – officiële overheidsinformatie over gezond en veilig werken.
• Sociaal-Economische Raad (SER): publicatie over bijvoorbeeld gevaarlijke stoffen op de werkplek.
• De Arbowet in het kort: met verschillende handreikingen.

Aan de slag?

Ben of word jij binnenkort verantwoordelijk voor de Arbo- en preventietaken in jouw organisatie? Volg dan een cursus preventiemedewerker. We leren je de praktische Arbo-aspecten en trainen je in de belangrijkste vaardigheden.