ISO 9001 2026 update – wat verandert er en wat moet je nu doen?

Veel organisaties met ISO 9001 hebben hun kwaliteitsmanagementsysteem goed op orde. Het werkt, audits verlopen goed en de basis staat.

Tegelijkertijd verandert de omgeving. Thema’s als duurzaamheid, digitalisering en ketenverantwoordelijkheid spelen een steeds grotere rol. Daarom wordt de ISO 9001-norm herzien. De nieuwe versie wordt halverwege 2026 verwacht, maar de richting is al duidelijk.

In dit blog zetten we de belangrijkste veranderingen op een rij en lees je hoe je hier op kunt voorbereiden.

Let op: De ISO 9001-norm is op dit moment nog in ontwikkeling. De inhoud van dit blog is gebaseerd op de huidige ontwerpnorm (DIS). De details kunnen nog wijzigen, de richting van de belangrijkste veranderingen al duidelijk.

Wat verandert er in ISO 9001:2026?

Er zijn vijf ontwikkelingen die voor de meeste organisaties relevant zijn:

• meer aandacht voor klimaat en duurzaamheid
• grotere rol voor kwaliteitscultuur en gedrag
• expliciete focus op kansen naast risico’s
• strengere eisen aan wijzigingsmanagement
• meer focus op digitalisering en data

Hieronder lees je per onderdeel en wat er verandert, wat dit betekent en wat je kunt doen.

1. Klimaatverandering als verplicht onderdeel

Wat verandert er?

Je moet expliciet beoordelen of klimaatverandering relevant is voor jouw organisatie en kwaliteitsmanagementsysteem.

Wat betekent dit voor jou?

Dit is geen theoretische vraag. Je moet dit:

• opnemen in je contextanalyse
• onderbouwen richting auditors
• meenemen in risico’s en stakeholders

Wat moet je doen?

• Voeg klimaat toe aan je contextanalyse (bijv. SWOT)
• Check of stakeholders hier eisen aan stellen
• Leg je afweging vast (ook als het niet relevant is)

Auditors gaan hier actief naar vragen.

2. Kwaliteitscultuur en gedrag worden toetsbaar

Wat verandert er?

Er komt meer nadruk op:

• cultuur
• ethisch gedrag
• voorbeeldrol van management

Wat betekent dit voor jou?

Er moet niet alleen beleid zijn, maar je moet kunnen laten zien dat het werkt in de praktijk. Bijvoorbeeld:

• hoe medewerkers omgaan met fouten
• openheid in processen
• gedrag rondom kwaliteit

Wat moet je doen?

• Verwerk kwaliteitscultuur in trainingen en onboarding
• Maak gedrag bespreekbaar binnen teams
• Neem cultuur mee in managementreviews

3. Kansenmanagement wordt verplicht

Wat verandert er?

Risico’s en kansen worden apart behandeld. Ze zijn beide verplicht.

Wat betekent dit voor jou?

Je moet niet alleen risico’s beheersen, maar ook actief kansen identificeren en opvolgen.

Wat moet je doen?

• Werk met een kansenregister (naast risicoregister)
• Betrek meerdere afdelingen
• Leg acties en opvolging vast

Dit is hét moment om ISO te koppelen aan strategie.

4. Wijzigingen beter beheersen

Wat verandert er?

Wijzigingen in je organisatie moeten gestructureerd worden aangepakt.

Wat betekent dit voor jou?

Ad-hoc wijzigingen zonder onderbouwing gaan problemen opleveren bij audits. Dit speelt vooral bij groei en veranderingen.

Wat moet je doen?

• Werk met een vast wijzigingsproces
• Leg vast:
  • doel van de wijziging
  • impact
  • evaluatie achteraf
• Zorg dat betrokkenen op tijd geïnformeerd zijn

5. Digitalisering en data als vast onderdeel

Wat verandert er?

Software, systemen en data vallen expliciet onder de norm. Dit wordt vaak onderschat, maar auditors kijken hier steeds vaker naar.

Wat betekent dit voor jou?

Je moet aantonen dat:

• systemen betrouwbaar zijn
• data klopt
• processen digitaal beheerst worden

Wat moet je doen?

• Breng je systemen in kaart
• Regel toegangsrechten en back-ups
• Borg datakwaliteit

Veelgemaakte fout

Veel organisaties wachten tot de norm definitief is. In de praktijk zie je dat:

• audits al eerder veranderen
• voorbereiding meer tijd kost dan verwacht
• vooral cultuur en gedrag lastig zijn om snel aan te passen

Het is dus belangrijk om hier snel mee aan de slag te gaan. Wachten vergroot de kans op afwijkingen.

Wat betekent dit voor jouw organisatie?

De wijziging is vooral relevant als:

• je ISO 9001:2015 hebt
• je hercertificering eraan komt
• je QMS vooral op compliance is ingericht

Dan is dit het moment om:

• je systeem toekomstbestendig te maken
• beter aan te sluiten op je strategie
• en niet alleen op audits te sturen

Volgende stap

Ga jij aan de slag, maar wil je zeker weten dat je het goed doet? Dan is het belangrijk dat je weet wat er écht verandert in de norm. Maar ook dat je begrijpt wat auditors toetsen en hoe je dit vertaalt naar je eigen organisatie.

Onze trainingen helpen je verder:

👉 Volg een training ISO 9001
→ Je krijgt inzicht in alle wijzigingen en wat dit concreet betekent.

👉 Kies voor de 3-daagse implementatiecursus
→ In 4 weken tijd heb jij de ISO 9001 norm voor jouw organisatie ingevuld en is er een plan van aanpak.

👉 Volg de Lead Auditor training ISO 9001
→ Je leert hoe audits werken, waar auditors op letten en hoe je dit toepast in de praktijk.

Zo houd je zelf de regie en voorkom je verrassingen bij audits.

---