De inhoud van dit blog is gecontroleerd door trainer Patrick Wouters.
Veilig werken op een ladder is essentieel om valgevaar en ernstige ongevallen te voorkomen. Werken op hoogte brengt risico’s met zich mee, zoals vallen, instabiele ondergronden en vallende voorwerpen. Daarom delen we in dit artikel 7 praktische tips om veilig te werken op een ladder, trap of dak.
Waarom veilig werken op een ladder zo belangrijk is
Het meest bekende gevaar bij werken op hoogte is een val van een ladder of dak. Maar dat is niet het enige risico. Denk ook aan:
- Gereedschap of materiaal dat naar beneden valt
- Medewerkers of voorbijgangers die geraakt worden
- Instabiele ladders of verouderde ondergronden
- Langere vluchtroutes bij noodsituaties
Juist daarom is veilig werken op een ladder een belangrijk aandachtspunt voor werkgevers én werknemers.
Wat zegt het Arbobesluit over veilig werken op een ladder?
In het Arbeidsomstandighedenbesluit staan duidelijke regels over werken op hoogte en valgevaar.
Artikel 3.16 – Voorkomen van valgevaar
Vanaf een werkhoogte van 2,5 meter is er sprake van verhoogd risico. Werkgevers moeten dan zorgen voor een veilige werkplek, bijvoorbeeld met:
- Steigers of bordessen
- Werkvloeren
- Hekwerken of leuningen
Meer informatie vind je via de Rijksoverheid:
https://wetten.overheid.nl (Arbobesluit artikel 3.16)
Collectieve bescherming gaat voor
Lukt het niet om een veilige werkvloer te creëren? Dan is extra beveiliging verplicht, zoals:
- Vangnetten
- Veiligheidsgordels met vanglijnen
Volgens het Arbobesluit gaat collectieve bescherming altijd boven persoonlijke beschermingsmiddelen.
7 tips voor veilig werken op een ladder
Veiligheid zit niet alleen in regels, maar vooral ook in gedrag. Met deze praktische tips wordt veilig werken op een ladder een stuk eenvoudiger.
Tip 1: Loop nooit achteruit
Achteruit lopen op een dak of ladderplatform is levensgevaarlijk.
👉 Houd altijd je blik op de plek waar je naartoe gaat en let op randen, dakramen en obstakels.
Tip 2: Laat je niet afleiden
Een appje of telefoontje kan al genoeg zijn voor een misstap.
📵 Kijk pas op je telefoon als je weer veilig beneden bent.
Tip 3: Test de ondergrond vóór je je gewicht plaatst
Daken kunnen verzwakt zijn door ouderdom of schade.
- Controleer de constructie indien mogelijk
- Stop bij instabiliteit
- Wees extra voorzichtig bij onbekende locaties
Dit geldt ook bij veilig werken op een ladder: controleer altijd of de ladder stevig staat.
Tip 4: Neem de tijd bij veilig werken op een ladder
Haast is een van de grootste oorzaken van ongelukken.
✔ Plaats je voeten goed
✔ Houd altijd drie contactpunten
✔ Klim rustig en gecontroleerd
Een ladder is nooit 100% risicoloos, ook niet als hij gezekerd is.
Tip 5: Klim nergens overheen
Dagelijks werken op hoogte kan leiden tot overmoed.
Of het nu gaat om een borstwering, dakraam of stapel materiaal: klim er niet overheen. Je weet nooit wat zich aan de andere kant bevindt.
Tip 6: Zet ladders vast (vasthouden is niet genoeg)
Uit jurisprudentie blijkt dat “even vasthouden” door een collega geen veilige werkmethode is.
Een ladder moet:
- stabiel staan
- op een droge ondergrond geplaatst worden
- bij voorkeur vastgezet of geborgd zijn
Werkgevers kunnen hiervoor hoge boetes krijgen.
Tip 7: Gebruik alleen gekeurd en onderhouden materiaal
Een ladder of trap moet altijd in goede staat zijn.
Slechte trappen, versleten treden of zelfgemaakte ladders zijn in strijd met de wet. Werkgevers zijn verplicht om arbeidsmiddelen veilig beschikbaar te stellen én te onderhouden.
Bekijk ook de richtlijnen van de Nederlandse Arbeidsinspectie:
https://www.nlarbeidsinspectie.nl
Werkgever blijft verantwoordelijk voor veilig werken op een ladder
Belangrijk om te weten: ook als een werknemer onoplettend is, blijft de werkgever verantwoordelijk voor veilige omstandigheden.
Werkgevers moeten:
- doeltreffende maatregelen nemen
- werknemers instrueren
- zorgen voor geschikt materiaal
- risico’s beperken, ook voor derden
Train medewerkers in veilig werken op een ladder
Je medewerkers zijn je belangrijkste kapitaal. Voorkom ongevallen en boetes door te investeren in opleiding en bewustwording.
Populaire trainingen zijn bijvoorbeeld:
- VCA-cursus
- Keuren van ladders en trappen
- MVK-opleiding (veiligheidskunde)
Zelf aan de slag met veiligheid?
Wil je veiligheid binnen jouw organisatie beter coördineren? Kies dan voor een praktijkgerichte opleiding en zorg dat iedereen weet hoe veilig werken op een ladder écht werkt.